In Venezuela noemen gewone mensen USDT gewoon “Binance-dollars.” Niet omdat ze cryptoliefhebbers zijn, maar omdat de lokale munt iedere maag waarde verliest, een dollarrekening bij een bank voor de meeste mensen buiten bereik ligt, en dit simpelweg werkt: snel, goedkoop, stabiel.

Hetzelfde verhaal speelt zich af in Nigeria, waar 26 miljoen mensen stablecoins gebruiken. In Argentinië, waar meer dan 60 procent van alle cryptotransacties in dollar-stablecoins luidt. In Turkije, waar jaarlijks meer dan 63 miljard dollar via stablecoin-betalingen stroomt. Deze adoptie is niet opgelegd door overheden of centrale banken. Ze groeide van onderaf, aangedreven door mensen die gewoon geld nodig hebben dat werkt.

Wat ooit een niché-instrument was voor cryptohandelaren, is iets heel anders geworden. Stablecoins zijn infrastructuur geworden. En die overgang gaat sneller dan de meeste mensen in de financiële sector beseffen.

Van cryptoniché tot financiële ruggengraat

Wie naar de marktdata kijkt, ziet een sector die volwassen is geworden. De totale marktkapitalisatie bedraagt zo’n 316 miljard dollar, het dubbele van twee jaar geleden. Het gecorrigeerde transactievolume bereikte in het eerste kwartaal van 2026 ongeveer 4,5 biljoen dollar. Ter vergelijking: dat overtreft wat Visa en Mastercard samen verwerken.

Maar de volumes vertellen niet het echte verhaal. Wat telt, is wie er inmiddels bij betrokken is. JPMorgan, Visa, Stripe, Mastercard, PayPal en BlackRock bouwen actief hun betalingsinfrastructuur op stablecoin-rails. Stripe nam Bridge over, een stablecoin-betaalbedrijf, voor 1,1 miljard dollar. Meta kondigde aan stablecoin-betalingen uit te rollen via Facebook, Instagram en WhatsApp. In Amsterdam richtten ING, BNP Paribas en twaalf grote Europese banken eind 2025 het Qivalis-consortium op, met een euro-stablecoin gepland voor de tweede helft van 2026.

De markt zelf is extreem geconcentreerd. Tethers USDT is goed voor 60 procent van het totaal, Circles USDC voor 25 procent. Samen vertegenwoordigen ze bijna 85 procent van de sector. Dit is geen gedecentraliseerde markt van concurrerende digitale valuta. Het is een dollar-infrastructuuroliopolie, gecontroleerd door twee private bedrijven.

Tether is inmiddels de zevende grootste houder van Amerikaanse staatsobligaties ter wereld, groter dan de meeste staatsinvesteringsfondsen. Het bedrijf boekte in 2025 meer dan 10 miljard dollar nettowinst, vergelijkbaar met Goldman Sachs.

Marieke Flament, bestuurslid van Qivalis en co-auteur van de nieuwsbrief Currency of Power, stelt het onomwonden: “TerraUST liet ons zien hoe een crisis aan de randen van het systeem eruitziet. Tether zou een crisis in het centrum zijn, of in het centrum van het traditionele financiële systeem.” Als het vertrouwen in Tethers reserves ooit serieus wankelt, reist de schokgolf rechtstreeks door de Amerikaanse staatsleningenmarkt.

Pierre Castronovo, Fintech Lead bij Visa, kijkt anders naar de bredere verschuiving in het betalingslandschap. Over de vraag of stablecoins het einde betekenen van correspondent banking en SWIFT-gebaseerde betalingen is hij genuanceerd: “Als we het over stablecoins hebben, moeten we altijd de gebruiksscenario’s definiëren. Het grootste zakelijke waardepotentieel ligt momenteel in B2B-uitbetalingen. Hoewel stablecoins afwikkelingsverplichtingen kunnen verminderen dankzij hun 24/7-karakter, betekent dit niet dat traditionelere infrastructuur zoals SWIFT van de ene op de andere dag verdwijnt. Wij geloven in een wereld van meervoudige rails en meervoudige gebruiksscenario’s, waarin verschillende technologieën naast elkaar functioneren.”

Het transparantieprobleem

Jarenlang ontweek Tether de harde vragen over zijn reserves. In plaats van echte audits publiceerde het bedrijf attestaties: momentopnames bevestigd door een accountant, maar geen volledig beeld van wat USDT daadwerkelijk dekt. Stappen richting meer transparantie zijn pas recent gezet, en een volledige onafhankelijke audit bestaat nog niet.

“Als Tether zichzelf wil positioneren als een nieuw soort centrale bank, wat het recentelijk heeft gesuggereerd, dan is de bijbehorende transparantienorm precies dat: centrale bank-niveau van verantwoording,” zegt Flament. “Dat is een hoge lat. Maar geen onredelijke voor de zevende grootste houder van Amerikaans staatspapier ter wereld.”

Kim Schneider, Lead Stablecoins & Blockchain and Digital Assets bij Deloitte Nederland, is concreet over hoe de minimumnorm eruit moet zien: maandelijkse onafhankelijke audits door grote accountantskantoren, publieke reserveopenbaarmaking en regelmatige stresstests. “Zonder die standaarden blijft het systeemrisico bestaan.” Europa’s MiCA-verordening verplicht dit nu voor stablecoins die binnen de EU opereren. Het feit dat Circle met USDC op dit punt al veel verder is dan Tether, en toch kleiner blijft, onthult iets ongemakkelijks: in een markt zonder afdwingbare regels wint liquiditeit het van vertrouwen.

Europa’s kans en haar risico

Europa was het eerste grote rechtsgebied dat een volledig stablecoin-specifiek regelgevingskader invoerde. MiCA, volledig van kracht eind 2024, stelt strenge eisen aan reservesamenstelling, transparantie en consumentenbescherming. Toen grote Europese exchanges vervolgens USDT van hun platforms verwijderden, schoten handelsvolumes in euro-stablecoins naar recordhoogtes. Regelgeving creëerde letterlijk een markt.

Castronovo, wiens team bij Visa rechtstreeks samenwerkt met stablecoin-uitgevers in de EU, is helder over wat MiCA in de praktijk oplevert: “Wij zijn van mening dat MiCA de markt kwalitatief verbetert en verduidelijkt, en zorgt voor een gelijk speelveld in de EU. Voor onze uitgevers en klanten schept het duidelijkere verantwoordelijkheden die in onze producten en diensten kunnen worden verankerd.”

Flament is direct over waar het gevaar desondanks schuilt: “Als MiCA het bouwen met euro-stablecoins moeilijker maakt dan met dollar-alternatieven, is de rationele keuze voor veel partijen simpelweg USDC gebruiken. Dat zou betekenen dat dollarisering binnen Europese grenzen het resultaat is van een regulatoire eigen goal.” Schneider formuleert het minder als bedreiging en meer als bestuursvraagstuk: “Tot nu toe lijkt MiCA innovatie niet te verstikken, maar eerder te kanaliseren naar verantwoordelijkere modellen. Maar internationale coördinatie ontbreekt nog steeds.”

Qivalis opereert precies in deze spanning. Twaalf Europese banken die samenwerken aan één euro-stablecoin, niet als bankproduct maar als poging om Europa’s monetaire positie in het digitale tijdperk veilig te stellen. Flament is helder over wat er op het spel staat: “Elke valuta die een laag van het digitale financiële systeem prijsgeeft, geeft iets weg over waar waarde uiteindelijk terechtkomt.” De digitale euro van de ECB komt eraan, maar op zijn vroegst in 2029. Tot die tijd blijft de vraag wie de Europese digitale betalingsinfrastructuur controleert, onbeantwoord.

Wat nog niet is opgelost

Toen TerraUST in 2022 instortte en in enkele dagen 40 miljard dollar vernietigde, leek het debat beslecht: algoritmische stablecoins zijn te gevaarlijk, fiat-gedekte varianten hebben gewonnen. De werkelijkheid is rommeliger.

TerraUST was een stablecoin waarvan de waarde niet gegarandeerd werd door echte dollars in reserve, maar door een computerprogramma dat via een koppeling aan een ander token probeerde de prijs te handhaven. Toen het vertrouwen verdampte, was er niets meer om de val te breken. De les die de meesten trokken was eenvoudig: dek je stablecoin met echte dollars. Maar Flament wijst op een diepere vraag die de sector nog niet heeft beantwoord: “Als industrie hebben we nog steeds geen gedeelde definitie van wat het eigenlijk betekent om dollar-gedekt te zijn. We hebben al uitgevers gezien die dollar-backing claimden zonder dollars in hun reserves aan te houden. Zonder duidelijke normen biedt het stablecoin-label valse geruststelling.”

Synthetische stablecoins zoals Ethena’s USDe blijven populair omdat ze hogere rendementen bieden, maar handhaven hun stabiliteit via complexe posities op de futuresmarkt. In oktober 2025 verloor USDe kortstondig zijn koppeling op Binance en daalde naar 0,65 dollar. Geen catastrofe, maar een herinnering dat de risico’s niet zijn verdwenen. Ze zijn verschoven.

Schneider is genuanceerd: “Hybride modellen laten zien dat het concept van algoritmische stabilisatie niet volledig heeft gefaald. Maar puur algoritmische stablecoins zijn te risicovol gebleken. De toekomst ligt in verfijndere hybride ontwerpen, niet in een terugkeer naar Terra-achtige modellen.”

Wat er nu aankomt

De komende achttien maanden worden bepalend. De Amerikaanse GENIUS Act gaat volledig in werking. Europa zal waarschijnlijk constructies afsluiten die sommige stablecoins momenteel gebruiken om onder transactielimieten te blijven. Qivalis lanceert zijn euro-stablecoin. En Tether heeft een volledige reserveaudit beloofd, de eerste in zijn bestaan.

Ondertussen gebeurt er iets wat weinigen hadden voorzien: stablecoins worden de betalingslaag voor AI-agenten. Autonome softwareprogramma’s die handelen namens bedrijven of consumenten hebben geld nodig dat 24 uur per dag beschikbaar is, programmeerbaar en vrijwel gratis te bewegen. Stablecoins zijn dat geld. Vanaf april 2026 gebruiken al zo’n 69.000 actieve AI-agenten stablecoins voor betalingen. Google, Microsoft, Visa en Mastercard steunen de protocollen die dit mogelijk maken.

Flament ziet dit als een versneller die het tempo van adoptie fundamenteel kan veranderen: “Zodra autonome agenten gaan transacteren namens mensen en bedrijven, wordt de vraag naar programmeerbaar, direct geld structureel in plaats van optioneel. Dan kan het tempo van verandering zelfs de optimisten verrassen.”

Stablecoins zijn infrastructuur geworden. Niet morgen, niet over vijf jaar. Nu. De vraag is niet of die infrastructuur het financiële systeem blijft hervormen. De vraag is in wiens valuta dat gebeurt, en wie de regels schrijft als er iets breekt.

Marieke, Pierre en Kim gaan met verder elkaar in gesprek tijdens de Dutch Blockchain Week in het panel rondom stablecoins.